VCIL MEMBERS’ TALKS #11: DU LỊCH LÀ CÔNG CỤ ĐỂ BẢO TỒN VĂN HÓA VÀ TẠO SINH KẾ BỀN VỮNG
VCIL MEMBERS’ TALKS #11: DU LỊCH LÀ CÔNG CỤ ĐỂ BẢO TỒN VĂN HÓA VÀ TẠO SINH KẾ BỀN VỮNG
Thời gian: 19:30 ngày 20/07/2026
Hình thức: Online qua Zoom
Ngôn ngữ: Tiếng Việt
TỔNG QUAN
Trong buổi Vcil Members' Talks #11 sắp tới, chúng ta sẽ gặp gỡ chị Bích Công - giám đốc Hợp Tác Xã Mộc Chàm, và cùng lắng nghe câu chuyện về bảo tồn, tiếp nối tri thức bản địa cùng cộng đồng địa phương Cù Lao Chàm, về sự giao thoa giữa con người và thiên nhiên xứ đảo. Chúng ta cũng sẽ tìm hiểu về mô hình du lịch học tập cồng đồng thông qua tìm hiểu về mô hình HTX Mộc Chàm
____
GIỚI THIỆU VỀ NGƯỜI CHIA SẺ
Chị Bích Công là người thành lập HTX Mộc Chàm - một sáng kiến cộng đồng và là mô hình kinh tế hợp tác hướng tới việc phát triển kinh tế bền vững thông qua bảo tồn tri thức bản địa khai thác có trách nhiệm tài nguyên và nguồn lực bản địa ở Cù Lao Chàm.
BẢO TỒN BẮT ĐẦU TỪ SỰ KẾT NỐI LẠI VỚI VÙNG ĐẤT NƠI MÌNH SỐNG
Một vùng đất chỉ thực sự được gìn giữ khi con người hiểu được giá trị nơi mình nương tựa vào và cảm thấy đời sống của mình gắn liền với mảnh đất họ lớn lên. Một người khó có thể có mong muốn bảo tồn với điều họ chưa từng thấy ‘chạm’ hay thực sự thấu hiểu nơi mình sống. Một cộng đồng cũng không thể tiếp nối những giá trị truyền thống nếu những câu chuyện của ông bà chúng ta dần bị lãng quên.
Là một người con của đảo Cù Lao Chàm, đời sống của chị Công gắn với đầu sóng, ngọn gió, hay những sản vật bản địa từ cây rong, bài thuốc từ rừng, cây ngô đồng. Nhờ vậy chị đã nuôi dưỡng trong mình một tình yêu tha thiết với nơi mình sống. Chị muốn rằng những tri thức bản địa được lưu truyền, những sản vật được giữ gì và được biết đến nhiều hơn.
Tuy nhiên, trước sự phát triển của du lịch đại trà, những tác động gây ảnh hưởng đến sinh thái, sự biến mất dần của những làng nghề thủ công, sự thay đổi về sinh kế, mối quan hệ của người dân với vùng đất theo đó cũng thay đổi theo. Thực tế này đã thôi thúc chị phải làm một điều gì đó để góp phần vào sự phát triển bền vững của hòn đảo.
Điều chị Công hướng tới không chỉ là bảo vệ, những sản vật, tri thức và nguồn tài nguyên địa phương phong phú, mà còn là tạo ra một giải pháp phát triển bền vững, nâng cao sinh kế và tạo ra nhiều cơ hội hơn để người dân, đặc biệt là các bạn trẻ có thể sống dựa vào quê hương, để bảo tồn và tiếp nối những gia tài mà cha đã để lại. Cuối cùng, chị muốn những du khách đặt chân đến đảo có thể hiểu sâu hơn về nơi này, về con người, sinh thái, văn hoá; chứ không chỉ là một địa điểm chỉ đơn thuần có cảnh đẹp.
Là một khu dự trữ sinh quyển thế giới, Cù Lao Chàm (xã đảo Tân Hiệp, Hội An) được thiên nhiên ưu ái với hệ sinh thái phong phú cùng nhiều giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ cư dân trên đảo. Từ những loài cây thuốc, rau rừng, đến các nghề truyền thống hay những kinh nghiệm sống hài hòa với tự nhiên, tất cả đều chứa đựng một kho tàng tri thức được tích lũy qua thời gian. Tuy nhiên, chị Bích Công nhận thấy còn rất nhiều giá trị của con người và vùng đất Cù Lao Chàm vẫn chưa thực sự được nhìn thấy, thấu hiểu và kể lại một cách trọn vẹn. Xuất phát từ những trăn trở ấy, chị mong muốn tìm một cách để kể câu chuyện của Cù Lao Chàm thông qua sản phẩm từ nguyên liệu địa phương và mô hình du lịch cộng đồng.
Đầu năm 2025, chị Công bắt đầu từng bước hiện thực hóa ý tưởng của mình thông qua việc nghiên cứu các loại cây lá bản địa, phát triển sản phẩm và xây dựng một mô hình vận hành phù hợp. Gần một năm sau (2026), HTX Mộc Chàm - Đặc sản thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa bản địa Cù Lao Chàm ra đời, đánh dấu một bước khởi đầu cho hành trình kết nối con người với vùng đất thông qua những sản vật, câu chuyện và trải nghiệm bản địa.
HTX phát triển sản phẩm từ chính nguồn nguyên liệu địa phương, bằng bàn tay của người dân và địa phương hưởng lợi trực tiếp từ hoạt động thương mại & du lịch. Trong những sản phẩm của Cù Lao Chàm như trà lá rừng, rong biển, nhàu, dứa dại hay các sản phẩm từ sợi ngô đồng không chỉ là một món quà lưu niệm, mà đều mang theo câu chuyện về sự kết nối giữa con người với vùng đất, và về những tri thức đã được người dân trên đảo gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Song song với đó, Mộc Chàm phát triển mô hình du lịch cộng đồng, nơi người dân địa phương không chỉ là người cung cấp dịch vụ mà trở thành những người kể chuyện về chính quê hương mình. Thay vì chỉ tham quan các điểm đến nổi tiếng, du khách được gặp gỡ nghệ nhân se sợi ngô đồng, tìm hiểu về các loài cây thuốc bản địa, trải nghiệm cách làm trà, lắng nghe câu chuyện về quá trình Cù Lao Chàm chuyển mình từ khai thác tài nguyên sang bảo tồn và sử dụng tài nguyên có trách nhiệm. Những trải nghiệm ấy được thiết kế để người tham gia không chỉ ‘cưỡi ngựa xem hoa’ mà thực sự hòa mình vào vùng đất để hiểu cách con người nơi đây đã và đang sống cùng thiên nhiên như thế nào.
Đối với chị Công, một mô hình bảo tồn chỉ có thể bền vững khi cộng đồng địa phương là chủ thể của quá trình ấy. Đồng thời, người dân có sinh kế từ khai thác những giá trị bản địa, những người trẻ hiểu câu chuyện của quê hương mình và du khách rời đi với sự đọng lại không chỉ là bức ảnh đẹp.
Trong Vcil Members' Talks #11, chị Bích Công sẽ chia sẻ nhiều hơn về hành trình ấy – từ những trăn trở ban đầu, cách HTX Mộc Chàm được hình thành, đến những thực hành cụ thể trong việc bảo tồn tri thức bản địa và phát triển du lịch cộng đồng. Vì vậy mời bạn tham dự buổi chia sẻ để lắng nghe một cách chi tiết, đầy đủ hơn về câu chuyện của chị Công nhé!
_____
NỘI DUNG BUỔI CHIA SẺ:
Trong buổi này, chúng mình ưu tiên tạo không gian để hỏi đáp với người chia sẻ, nên buổi trò chuyện sẽ diễn ra theo tinh thần tương tác và đồng kiến tạo.
Một số chủ đề có thể được mở ra trong buổi trò chuyện:
Những trăn trở nào về vùng đất, con người và tri thức bản địa đã thôi thúc chị thành lập Hợp tác xã Mộc Chàm?
HTX Mộc Chàm đang hiện thực hóa triết lý ấy như thế nào thông qua các sản phẩm bản địa và mô hình du lịch cộng đồng?
Chị mong điều gì sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng ở Cù Lao Chàm trong những năm tới? Người dân địa phương, các bạn trẻ, đang đóng vai trò như thế nào trong hành trình gìn giữ và phát triển Cù Lao Chàm?
Hỏi đáp và đối thoại mở cùng người tham gia.
_____
Hẹn gặp bạn tại Vcil Members' Talks #11 vào tháng 07 này nhaaa!!
Thông tin liên lạc:
- Fanpage: Vcil Community
- SĐT/Whatsapp/Zalo: (+84) 918580257 (Trinh Thái) hoặc (+84) 836243541 (Huy Hoang)
- Email: vcil.group@gmail.com
_____
VỀ VCIL MEMBERS' TALKS
Vcil Members' Talks là chuỗi sự kiện hàng tháng mở cho công chúng. Các thành viên trong hệ sinh thái cộng đồng Vcil - những nhà sáng tạo xã hội, nhà giáo dục, doanh nhân, nghệ sĩ,... sẽ chia sẻ về hành trình cá nhân, những câu chuyện, sáng kiến đang từng ngày kiến tạo những giải pháp mới cho một xã hội hạnh phúc, công bằng và tái tạo.